ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ

ΟΞΕΙΑ ΣΚΩΛΗΚΟΕΙΔΙΤΙΔΑ

Οξεία σκωληκοειδίτιδα ορίζεται ως η φλεγμονή του εσωτερικού τοιχωματος της σκωληκοειδούς απόφυσης η οποία επεκτείνεται και στα υπόλοιπα μέρη της. Πρόκειται για συχνή και επείγουσα χειρουργική κατάσταση, με διαφορετικές κλινικές εκδηλώσεις και μπορεί να συγχέεται με άλλες παθολογικές καταστάσεις. Εμφανίζει σημαντική νοσηρότητα, η οποία αυξάνεται με την καθυστέρηση στη διάγνωση και παρά τις διαγνωστικές και θεραπευτικές εξελίξεις στην ιατρική, παραμένει μία επείγουσα κατάσταση και μία από τις συχνότερες αιτίες οξέος κοιλιακού άλγους.

Περίπου 8% του πληθυσμού στο δυτικό κόσμο, θα εμφανίσουν οξεία σκωληκοειδίτιδα στη διάρκεια της ζωής τους με αυξημένη συχνότητα στις ηλικίες μεταξύ 10 και 30 ετών. Η επίπτωσή της είναι 1,1 περιπτώσεις ανά 1000 άτομα ανά έτος με αναλογία άνδρες/γυναίκες 1,4/1.

Η απόφραξη του αυλού της σκωληκοειδούς θεωρείται η κύρια αιτία οξείας σκωληκοειδίτιδας. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε κοπρόλιθο, υπερπλασία του λεμφικού ιστού, φυτικές ουσίες ή σπόρια, παράσιτα ή νεοπλάσματα. Η απόφραξη του αυλού οδηγεί σε βακτηριακή υπερανάπτυξη ενώ η συνεχής έκκριση βλέννης προκαλεί διάταση του αυλού και αύξηση της ενδοαυλικής πίεσης. Η διάταση προκαλεί τον σπλαχνικού τύπου πόνο, κλινικά εμφανιζόμενο ως περιομφαλικό. Η σταδιακή μείωση της λεμφικής και φλεβικής άρδρευσης του οργάνου οδηγεί σε ισχαιμία. Αυτή σε συνδυασμό με την τοπική φλεγμονώδη διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε γάγγραινα και διάτρηση της σκωληκοειδούς. Η επέκταση της φλεγμονής τοπικά στο περιτόναιο προκαλεί τον τοιχωματικού τύπου πόνο, κλινικά εμφανιζόμενο ως πόνο στο δεξιό κάτω τεταρτημόριο της κοιλιάς. Τυπικά η διάτρηση επέρχεται το λιγότερο μετά 48 ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων και συγκαλύπτεται από τους γύρω ιστούς δημιουργώντας τοπικό απόστημα. Η ελεύθερη διάτρηση, που δε συγκαλύπτεται είναι σπανιότερη και συνοδεύεται από περιτονίτιδα και σηπτική καταπληξία, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Η οξεία σκωληκοειδίτιδα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στη διαφορική διάγνωση σχεδόν κάθε ασθενούς με οξύ κοιλιακό άλγος. Η κλινική εικόνα στα αρχικά στάδια περιλαμβάνει γενικευμένη κακουχία, ανορεξία και περιομφαλικό άλγος που μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία, έμετο και πυρετική κίνηση <38ο C. Πυρετός >39ο C υποδηλώνει διάτρηση της σκωληκοειδούς ή άλλη παθολογία. Στη συνέχεια το κοιλιακό άλγος γίνεται πιο συγκεκριμένο και εντοπίζεται στο δεξιό κατώτερο τεταρτημόριο.

Ο εργαστηριακός έλεγχος με γενική αίματος, γενική ούρων και CRP, καθώς και β-χοριακή γοναδοτροπίνη σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι απαραίτητος αλλά όχι ειδικός στη διάγνωση. Απεικονιστικές εξετάσεις όπως υπέρηχος και αξονική τομογραφία έχουν υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα στη διάγνωση της νόσου αλλά δε θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως ρουτίνα παρά μόνο επί αμφιβολιών. Η διαγνωστική λαπαροσκόπηση περιορίζεται στις περιπτώσεις όπου η διάγνωση παραμένει δυσδιάκριτη παρά τον πλήρη εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο.

Η αντιμετώπιση της οξείας σκωληκοειδίτιδας είναι χειρουργική, αν και τελευταία υπάρχουν μελέτες που αναφέρουν τη συντηρητική αντιμετώπιση με χορήγηση υγρών και αντιβιοτικών σε νοσηλευόμενους ασθενείς. Η λαπαροσκοπική αντιμετώπιση πλεονεκτεί έναντι της ανοικτής, ειδικά στις περιπτώσεις διαγνωστικών αμφιβολιών κυρίως σε γυναίκες, και παχύσαρκων ασθενών.