ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ

ΑΧΑΛΑΣΙΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

Η αχαλασία είναι πρωτοπαθής διαταραχή της κινητικότητας του οισοφάγου που χαρακτηρίζεται από αδυναμία χάλασης του κατώτερου οισοφαγικού σφικτήρα και έλλειψη περισταλτισμού του σώματος του οισοφάγου. Είναι αγνώστου αιτιολογίας και έχουν διατυπωθεί αρκετές υποθέσεις περί κληρονομικών, εκφυλιστικών, αυτοάνοσων και λοιμωδών μηχανισμών που έχουν αποτέλεσμα μια φλεγμονώδη αντίδραση με απώλεια των ανασταλτικών νευρικών γαγγλίων στο μυεντερικό πλέγμα του οισοφάγου. Πρέπει να διαχωρίζεται από τη δευτεροπαθή αχαλασία που είναι αποτέλεσμα άλλης υποκείμενης παθολογίας όπως η νόσος Chagas ή αμερικανική τρυπανοσωμίαση, διηθητικά νοσήματα (αμυλοείδωση, σαρκοείδωση), σκληρόδερμα, σακχαρώδης διαβήτης ή τη ψευδοαχαλασία της απόφραξης λόγω στένωσης ή νεοπλάσματος της γαστροοισοφαγικής συμβολής.

Πρόκειται για ασυνήθη νόσο, με ετήσια επίπτωση περίπου μία περίπτωση ανά 100000 άτομα. Εμφανίζεται εξίσου και στα δύο φύλα και η έναρξη των συμπτωμάτων συμβαίνει σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά κυρίως μεταξύ 25 και 60 ετών. Λόγω βραδείας εξέλιξης της νόσου, οι ασθενείς προσέρχονται καθυστερημένα, όταν πλέον υπάρχουν εμφανή συμπτώματα και ανατομικές διαταραχές. Πρωτοεμφανιζόμενο σύμπτωμα είναι η δυσφαγία, με την έννοια της δυσχέρειας στην κατάποση τόσο στερεών τροφών, όσο και υγρών. Η δυσφαγία είναι συνεχής και οι ασθενείς προσαρμοζόμενοι στην κατάσταση αυτή αναφέρουν ότι “τρώνε αργά”. Συχνά ακολουθεί αναγωγή άπεπτων τροφών και σιέλου, λεπτά ή ώρες μετά το γεύμα. Η αναγωγή μπορεί να συμβεί και τη νύχτα αναγκάζοντας τον ασθενή να κοιμάται σε ανάρροπη θέση και διαφέρει στη γεύση από την αναγωγή της παλινδρόμησης, λόγω του ότι δεν περιέχει χολή ή γαστρικά υγρά. Άλλα συμπτώματα όπως οπισθοστερνικός πόνος ή καύσος δυσκολεύουν τη διαφορική διάγνωση. Επιπροσθέτως, οι ασθενείς ενδέχεται να έχουν ιστορικό συμβατό με εισρόφηση, όπως επεισόδια υποτροπιάζουσας πνευμονίας, λαρυγγίτιδας ή χρόνιο βήχα. Η απώλεια βάρους είναι καθυστερημένο σύμπτωμα της νόσου.

Η διάγνωση της νόσου μπορεί να γίνει με απεικονιστικές εξετάσεις, όπως η απλή ακτινογραφία θώρακος με την παρουσία διευρυσμένου και πλήρους υγρών οισοφάγου. Η ενδοσκόπηση του ανώτερου πεπτικού επιβάλλεται προκειμένου να αποκλειστεί η αποφραξη από νεόπλασμα ή κάποια στένωση. Ωστόσο ο χρυσός κανόνας στη διάγνωση της νόσου είναι η μανομετρία οισοφάγου.

Καθώς η αχαλασία οισοφάγου είναι μία εξελισσόμενη νόσος η θεραπεία πρέπει να γίνεται με τη διάγνωση. Η συντηρητική αντιμετώπιση με φάρμακα που άρουν προσωρινά το συνεχή σπασμό του κατώτερου οισοφαγικού σφικτήρα, και οι ενδοσκοπικές διαστολές με μπαλόνι περιορίζονται μόνο στους ασθενείς που δεν είναι υποψήφιοι για χειρουργική επέμβαση. Η οριστική αντιμετώπιση της αχαλασίας είναι χειρουργική, με πρόσθια επιμήκη μυοτομή κατά Heller που μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά.